Türkiye’de diyabetin böbrek sağlığına etkisi için erken kontrol çağrısı
Özet haber: Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerine göre Türkiye, Avrupa Bölgesi’nde diyabetli yetişkin sayısının en yüksek olduğu ülke. Uzmanlar, tanı almamış milyonlarca kişinin böbrek hasarı açısından düzenli takip edilmesi gerektiğini belirtiyor.

Federasyonun 2025’te yayımladığı 11. Diyabet Atlası’na göre Türkiye’de yetişkin nüfusta diyabet görülme sıklığı yüzde 16,5’e ulaştı. Diyabetli kişilerin yüzde 45,5’inin, başka bir ifadeyle yaklaşık 4,37 milyon kişinin henüz tanı almadığı belirtiliyor. Türk Böbrek Vakfı Başkanı Timur Erk, böbrek hastalıklarının kişi kendisini iyi hissederken sessizce ilerleyebildiğine dikkat çekerek erken davranmanın önemini vurguladı.
Diyabet yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı kalmıyor; kalp, göz, sinir sistemi ve böbrekler başta olmak üzere birçok organı etkileyebiliyor. Uluslararası Nefroloji Derneği verilerine göre 20 yaş ve üzerindeki yaklaşık 850 milyon yetişkin kronik böbrek hastalığıyla yaşıyor. Yetişkinlerde görülme sıklığı yüzde 14,2 olan hastalık, yılda yaklaşık 1,48 milyon kişinin ölümüne neden oluyor. Diyabet ise kronik böbrek hastalığının en önemli nedenleri arasında yer alıyor.
Kontrol altına alınamayan yüksek kan şekeri, böbreklerdeki damarlara zarar vererek kanı süzme işlevini bozabiliyor. Diyabete bağlı hasar başlangıçta belirti vermeyebildiği için idrarda albümin-kreatinin oranı ile kanda kreatinin ve eGFR ölçümleri önem taşıyor. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Emre Durcan, diyabetli herkesin bu kontrolleri yılda en az bir kez yaptırması gerektiğini belirtti.
Uzmanlar, kan şekeri ve tansiyonun hekimlerin önerdiği hedeflerde tutulmasını, kişiye uygun beslenme ve düzenli fiziksel aktiviteyi, tütün ürünlerinden uzak durmayı öneriyor. Şekerli ürünler ile beyaz ekmek, pirinç ve makarna gibi işlenmiş karbonhidratlardan uzaklaşmak ve fazla kilonun yüzde 5-10’unu vermek de korunmada etkili adımlar arasında gösteriliyor. Kullanılan ilaçların hekim önerisi olmadan bırakılmaması veya değiştirilmemesi gerektiği vurgulanırken, geç kalınması halinde kaybedilen böbrek fonksiyonunun geri gelmeyebileceği ifade ediliyor.
Kaynak: Sözcü



