Moda dünyasında yeni değer ölçüsü: Görünen emek
Özet haber: Yapay zekânın kusursuz görüntüleri saniyeler içinde üretebildiği dönemde moda markaları, ürünün ardındaki insan emeğini öne çıkarıyor. Bu yaklaşım “effort signaling”, yani çabayı görünür kılma olarak adlandırılıyor.
Abercrombie & Fitch’in geçen ağustosta yayımladığı bir video, değişen eğilimin dikkat çekici örneklerinden biri oldu. Görüntülerdeki minyatür jean’lerin oyuncak değil, makarnadan yapıldığı görülüyor. Koreli sanatçı Min Kyung-jin, sosyal medyada kullandığı adıyla Sibatable, tek bir parça için iki-üç saat çalışabiliyor; marka projelerinde denemeler ve hazırlıklarla süreç haftalar sürebiliyor. Video 5 milyondan fazla izlendi.
Bugün benzer bir görüntüyü yapay zekâya birkaç cümleyle tarif ederek çok daha kısa sürede oluşturmak mümkün. Ancak markalar, ortaya çıkan sonucun yanı sıra üretim sürecinin kendisini de göstermeyi tercih ediyor. Saatler süren stop-motion çekimleri, elle hazırlanan çizimler, karton maketler ve farklı malzemelerle yapılan minyatürler, kampanyaların parçası haline geliyor. Sibatable’ın Victoria’s Secret için makarnadan iç çamaşırları hazırlaması ve Marc Jacobs, Coach ile J. Crew gibi markalarla çalışması bu yönelimi ortaya koyuyor.
Lüks moda, el emeğini ve üretim süresini aslında uzun zamandır anlatıyor. Hermès çantaların yapımını, haute couture evleri işlemelerin kaç saat sürdüğünü, mücevher markaları da taşların nasıl yerleştirildiğini gösteriyor. Ancak değişen nokta, emeğin artık yalnızca ürünün arkasındaki hikâye olarak kalmaması. Chanel’in illüstratör Karlotta Freier ile çalışması, Hermès’in elle çizilmiş animasyonları, Dior’un Remembers gibi animasyon stüdyolarıyla projeleri ve Loewe’nin illüstratörlerle işbirliği, insan dokunuşunu doğrudan görüntünün merkezine taşıyor.
Recent advances in artificial intelligence have also made kusursuz görüntüleri sıradanlaştırdı. Olmayan modeller, mekânlar ve ışıklar gerçekmiş gibi sunulabildiği için izleyici, etkileyici bir moda fotoğrafına bakarken önce bunun gerçek olup olmadığını sorgulayabiliyor. Bu ortamda kırışıklıklar, fırça izleri, parmak izleri ve çizgilerdeki küçük düzensizlikler yeniden değer kazanıyor; çünkü bunlar görüntünün bir insanın elinden çıktığını gösteriyor. Markalar böylece yalnızca sonucu değil, nasıl çizildiğini, kesildiğini ve ne kadar zaman aldığını da anlatıyor. “Effort signaling”in ne kadarının yapay zekâya tepki, ne kadarının pazarlama stratejisi olduğu kesin biçimde ayrışmasa da, moda dünyasında görünen emeğin dikkat çekme ve ürünün değerini anlatma açısından yeni bir işleve kavuştuğu görülüyor.
Kaynak: Dünya