Araştırmacılar bilincin kaynağı için beyin sapını işaret etti
Özet haber: Harvard Tıp Fakültesi ve Kudüs İbrani Üniversitesi’nden araştırmacılar, benlik duygusu ile öznel farkındalığın beynin dış yüzeyinden değil, daha ilkel bir bölgesinden doğabileceğini öne sürdü.

The Neuroscientist dergisinde yayımlanan çalışmada Marshall Devor ve Mark Baron, bilincin oluşumuna ilişkin yerleşik görüşü yeniden değerlendirdi. Geleneksel yaklaşım, öznel deneyimlerin temel kaynağı olarak beynin kıvrımlı dış tabakası olan serebral korteksi gösteriyordu. Araştırmacılar ise insanın varlık hissinin beynin tabanında bulunan beyin sapıyla bağlantılı olabileceğini savunuyor.
Çalışmanın dayandığı başlıca ipuçlarından biri acı deneyimi oldu. Görme, işitme ve koku gibi duyuların kortekste belirgin karşılıkları bulunurken, ağrı hissini doğrudan oluşturan net bir kortikal merkez belirlenemedi. Deneylerde korteksin uyarılması hayali ışık ve sesler ortaya çıkarırken, aynı yöntemle acı hissi üretilemedi.
Araştırmacılara göre tehlikenin algılanması ile acının öznel olarak yaşanması farklı süreçler. Beyin sapı, omurilikle bağlantısı ve uyanıklık, solunum ile kalp atışı gibi işlevlerdeki rolü nedeniyle temel farkındalığın biyolojik dayanağı olabilir. Evrimsel olarak omurgalılarda korunan bu yapı, modele göre var olma hissini sağlıyor.
Devor ve Baron’un yaklaşımında korteks, temel hissin üzerine bilgi ve duyusal içeriği ekleyen bölüm olarak tanımlanıyor. Araştırmacılar, ağır korteks hasarı bulunan veya bu dokudan yoksun doğan çocuklar ile korteksi çıkarılmış hayvanların acı, sevinç ve çevreye bilinçli tepkiler verebildiğine ilişkin gözlemleri de görüşlerini destekleyen bulgular arasında gösteriyor.
Kaynak: Cumhuriyet
