Sonsuz akış, beynin tehdit ve ödül sistemlerini aynı anda tetikliyor
Özet haber: Sosyal medya akışlarının sonlanmaması ve içeriklerin öngörülemez biçimde değişmesi, beynin tehditleri izleme eğilimiyle birleşerek kullanıcıları uzun süre ekran başında tutabiliyor.

İnsan beyni, evrimsel süreçte çevredeki tehlikeleri hızla fark etmeye uyum sağladı. Sosyal medya platformları ise kriz, trajedi, ekonomik çöküş ve öfke yaratan haberleri öne çıkararak bu tehdit algısını sürekli harekete geçiriyor. Böylece kullanıcı, fiziksel bir risk bulunmasa da akıştaki olumsuzlukları izlemeyi sürdürüyor.
Sonsuz kaydırma özelliği, içerik tüketimini doğal bir sona bağlamıyor. Bir sonraki paylaşımın sıradan mı yoksa çarpıcı mı olacağının bilinmemesi, nörolojide “değişken ödül” olarak tanımlanan mekanizmayı devreye sokuyor. Kullanıcı, aradığı ilginç içeriğe ulaşma beklentisiyle tekrar tekrar kaydırıyor; bu süreç dopamin salgısını ve ekrana yönelme isteğini artırıyor.
Olumsuz içeriklerin art arda tüketilmesi amigdalayı yüksek alarm düzeyinde tutarken, mantıklı karar alma ve uzun vadeli planlamayla ilişkilendirilen prefrontal korteksin işlevini zayıflatıyor. Bu nedenle kişi fiziksel olarak güvende olsa bile zihinsel olarak sürekli “savaş ya da kaç” durumunda kalabiliyor.
Bu alarm hali kas gerginliği, kalp atışında hızlanma, kortizol ve adrenalin salgısında artış ile içsel huzursuzluğa yol açabiliyor. Saatler süren ekran kullanımı ayrıca beyni çok sayıda kopuk ve işlenmemiş veriyle karşı karşıya bırakıyor; bunun da odaklanma süresini kısaltması, basit metinlerde dahi sıkılma ve zihinsel bulanıklık yaratması mümkün.
Kaynak: Cumhuriyet
