Orta boy seçeneği, büyük boyu neden daha cazip gösteriyor?
Özet haber: Sinema büfelerinde küçük ve büyük ürünlerin arasına yerleştirilen yüksek fiyatlı orta seçenek, tüketicinin kararını yalnızca ihtiyaçlarına göre vermesini engelleyebiliyor. Bu yöntem, davranışsal iktisattaki Çeldirici Etkisi ile açıklanıyor.

İnsanlar ürün ve fiyatları değerlendirirken çoğu zaman mutlak değerlerden çok seçenekleri birbirleriyle kıyaslıyor. Küçük ve büyük boy patlamış mısır doğrudan karşılaştırıldığında, daha düşük fiyatlı küçük boy tercih edilebilir. Ancak menüye üçüncü bir seçenek eklendiğinde karar süreci değişiyor ve orta boyun konumu belirleyici hale geliyor.
Orta boyun fiyatı büyük boya çok yakın olduğunda, bu seçenek tüketiciye daha pahalı ve daha az avantajlı görünüyor. Böylece büyük boy, başlangıçta ihtiyaç duyulmayan bir ürün olmaktan çıkıp daha kârlı bir tercih gibi algılanabiliyor. Tüketici, büyük kovayı alırken yalnızca fiyatı değil, orta boyla arasındaki farkı da hesaba katıyor.
Pazarlama dünyası bu davranışsal eğilimi menü düzenlerinde, paket fiyatlarında ve ürün kademelerinde kullanabiliyor. Seçenekler arasındaki fiyat ve özellik farkları, tüketicinin hangi ürünü daha mantıklı bulacağını etkiliyor. Bu nedenle satın alma kararı, ürünün gerçek ihtiyaca ne ölçüde karşılık verdiğinden çok, yanındaki alternatifin ne kadar dezavantajlı göründüğüne göre şekillenebiliyor.
Çeldirici Etkisi olarak adlandırılan bu mekanizmada orta boy seçenek, doğrudan tercih edilmesi beklenen ürün olmayabiliyor. Asıl işlevi, en pahalı seçeneği diğerlerine kıyasla daha avantajlı göstermeye hizmet etmek. Böylece tüketici, kendi ihtiyacını değerlendirmek yerine seçenekler arasındaki nispi farka odaklanarak karar veriyor.
Kaynak: Cumhuriyet
